2014-01-29T14:16:20Z

Marianne Gossije:

[[Afbeelding:Ansicht_kerk.jpg|thumb|right|Prentbriefkaart van de kerk]]
[[Afbeelding:Toegangspoort.jpg|thumb|right|De toegangspoort]]
[[Afbeelding:Kerk-interieur.jpg|thumb|right|Interieur]]
[[Afbeelding:Orgel.jpg|thumb|right|Orgel]]

De '''Hervormde Kerk''' van [[Sint Anna ter Muiden]] ligt aan de [[Nederherenweg]]. In 1832 had de kerk kadastraal nummer [[A 89]]. Zie ook bij [[Kerk]]. Zie voor het interieur van de toren [[Kerktoren]].

[[Afbeelding:Kerk-westzijde.jpg|300px|Hervormde Kerk]]
==Gebouw==
De zware vierkante torenstomp torent nog steeds boven de huizen van [[Sint Anna ter Muiden]] uit. Het is een overblijfsel van een 14de eeuwse gotische kruiskerk. Aan de sporen in de vier zijmuren kan men afleiden dat de toren was ingebouwd tusen het koor, het schip van de kerk en twee dwarsarmen. De oude toren kan langs een wenteltrap worden beklommen. De hoogte toont aan hoe imposant het gebouw vroeger geweest moet zijn. Het kerkje heeft twee [[travee]]ën en een kleine [[consistorie]].
Volgens sommige historici hadden torens als deze oorspronkelijk een houten spits, die na verscheidene brandstichtingen niet is herbouwd.
Het interieur van het kerkje is grotendeels 17de eeuws. De kerk heeft een [[orgel]] uit [[1872]].

==Anna==
De kerk was gewijd aan de Heilige Anna, de moeder van Maria, de grootmoeder van Jezus. Mude was in de Middeleeuwen zelfs een bedevaartsoord voor de Heilige Anna.

==Evabeeldje==
In 1962 werden opgravingen gedaan rond de kerk. Daarbij werd een vijftiende-eeuws albasten beeldje gevonden, voorstellende Eva. Slechts de romp met de linkerarm is bewaard gebleven. Het hoorde waarschijnlijk bij een beeldengroep die tijdens de reformatie in de zestiende eeuw werd vernield. Het beeldje staat nu weer in de kerk.

[[Afbeelding:Evabeeldje_x.jpg]]

==Geschiedenis==
De kerk dateert uit de veertiende eeuw. In de [[Tachtigjarige Oorlog]] werd het kerkgebouw verwoest. In [[1653 - Bouw van de Hervormde Kerk|1653]] werd het huidige Nederlands Hervormde kerkje aan de zuidzijde tegen de stompe toren aangebouwd.

In [[1675]] sloeg de bliksem in het klokhuis. Hierbij werden diverse geschilderde ramen verbrijzeld en werd een groot deel van het interieur verwoest. In de [[kerkenraadsnotulen]] staat het volgende verslag:

`5 november 1675
Hebbende enige dagen seer stercke winden gehadt, ister van dese morgen (sdingsdag, s daags voor den ordianaire maandelicxen biddag) neffens swaren hagel een vreeslicken donder en blixem geweest; met name ontrent ten 6 uijren, ene geweldig-dreunende slag met sig ontallicke sprancken vier nederwerpende, gelijck het van eenige op straat zijnde gesien is; sommige meijnende het lossen van veele musquetten te sijn, andere, gelijk als bedwelmt & &blindt zijnde, nedervallende. Welcke slag onse kerk sodanig beschadigt heeft, als volgt. Boven op de toorn het klockenhutje so geruineert dat men een nieu sal moeten maken. De klok ternauwernoot zijnde blijven hangen, een stuk van haare ijzere spil afgeslagen, en zijnde het vaantje van de toren nog op t kerkhof gevonden, dog in stucken. Binnen in de toorn dat pannendak gansch in stukken geslagen, en in de muur bij het uurwerk een grote bresse. De deur van het uurwerck met zijn hangen afgesmeten, het glazen venster na buiten van het uijrwerck gansch uijtgeslagen, nochtans geene werklijke schade aan het uijrwerck selfs dan eenig ijzerdraat gebroken zijnde dat het slaan van de klok belet, zullende ook de klok nog konnen slaan, nog geluijdt worden voor het toorntje gemaakt is en de klok vasthangt. Nu omlaag in de kerk, de glazen aan de linckerzijde van de preeckstoel, gans uijtgesleegen, hebbende een gat onder en een boven het raam gemaakt (een groote bresse uijt de muur van buiten neergestort), waarvan het gruis der uitgeslagen steenen, ook alle de glazen van de andere zijde gelijk als vergruist heeft, zullende ook dat raam gans moetende verniuwt worden. Ook is de uitertse stoel voor 2 personen aan de linkerzijde van malkanderen geslagen en nevens de bank de blauwe steenen uit de grond gesmeeten en gebrijselt. so dat de gansche kerk en al de stoelen door het gruijs van glas, kalk en steenen gevlogen was, behalve de schade aant dak etc.
Waarlik was dit niet anders als de vinger Gods een voorval weerdig hier ter gedachtenis geteeckent te staan. Want de heere die God is, die sijne stemme geeft, door een gedruijs van wateren (wolken) in den hemel; als hebbende door t optrekken der (sulpherige) dampen van de aarde de blixems bereijdt. .. Jer 10:13'

==Graven==
[[Afbeelding:Aardenburg-graf.jpg|thumb|right|Beschilderd graf in Aardenburg]]
[[Afbeelding:Graf-beels.jpg|thumb|right|Grafsteen van Jan Beels]]
<flickr>2938222971|thumb|right|m|Graf op het kerkhof</flickr>
Bij opgravingen in 1962 werden bakstenen graven gevonden met schilderingen erin, vergelijkbaar met die in [[Aardenburg]].
Zie [[Middeleeuws grafkeldertje]].

==Grafzerken==
In de kerk bevinden zich verder diverse middeleeuwse [[grafzerken]]. Zie aldaar voor een uitgebreide beschrijving.

==Grafstenen==
Op het kerkhof bevinden zich enkele tientallen graven van na 1900. Zie voor een overzicht bij [[Kerkhof]].

Bij opgravingen in 1962 werden aan de grens van het kerkhof vijf potten uit de vijftiende eeuw aangetroffen, waarin kinderlijkjes waren bijgezet.

==Rouwborden==
[[Afbeelding:Rouwbord-1667.jpg|thumb|right|Rouwbord van Kapitein van Ewsum]]
[[Afbeelding:Rouwbord-1665.jpg|thumb|right|Rouwbord van Angenis Richaert]]
In de kerk bevinden zich twee [[rouwborden]]:
* Rouwbord van Kapitein van Ewsum, een [[commandant]] van het [[Grote Pas]]. Het bord bevat de tekst ''Obijt den 14 juli 1667'', het wapen Van Ewsum en de kwartieren:
** Van Ewsum gedeeld met Richgart
** Op rood een gouden lelie (Spruit?)
** Richgart (op blauw een tak met drie klimopbladeren)
** Haeften
* Rouwbord van diens vrouw Angenis Richaert. Het bord bevat de tekst '' obyt den 24 meij 1665'' en toont in ruitvorm het alliantiewapen van Ewsum X Richgart en de kwartieren:
** Keppel
** Dort
** Droest (op rood een zilveren schildje)
** Broeckhuysen
** Hueger (op rood een tak met drie vijfbl. witte bloemen)
** Richgart
** Haeften
** Kerrinck (op rood een zilveren schild beladen met een zwarte leeuw)
** Keppel
** Gruben (op rood een gouden hert).

==Vermeldingen==
===Ommeloper 1577===
* De kercke van Sint Anne ter Mude ande oostsijde bijt noorthende daeran over d’adere de kercke metten kerckhove cum noortzijde anden Meulenwech streckende metten oosthende anden Nederenheerwech metten zuutoosthoucke an Sint Anne strate, 1 gem
==Literatuur==
* Div.auteurs: Langs de oude Zeeuwse kerken, Baarn, 1975, p. 151
* H. Janse: Cultuurgeschiedenis der Lage Landen: Kerken en torens in Zeeland, 1969, p. 106
* M.P. de Bruin: Hoog van de toren, Provincie Zeeland, 1994, p. 11-12.
* {{Gedenkwaardigheden Zeeland}}
* Sarina Hendrikse: 'De middeleeuwse grafzerken in de kerk van Sint Anna ter Muiden', in: Tijdschrift nr. 30, 1 juni 2013, p. 13-20
[[Categorie:Kerk]]

Gouverneurspolder

2014-01-29T14:14:30Z

Marianne Gossije:

2014-01-29T13:43:00Z

Marianne Gossije:

A 150

2014-01-29T13:42:08Z

Marianne Gossije:

Dit perceel in de [[Godefroijpolder]] was in 1832 bouwland in bezit van wijnkoopster de weduwe van de Walle Roels en ging toen samen met perceel [[A 151]].

[[Afbeelding:A150x.jpg]]

==Vermeldingen==
* 1728: Erfgenamen Pieter Hernij, 1 gem 298 roeden, noord van de Krinkeldijk (A 150, 151, 152)
* 1832: Wed. van de Walle Roels, wijnkoopster te Brugge, bouwland, 1 are 12 ca

[[Categorie:Perceel|A 150]]

A 157

2014-01-29T13:36:28Z

Marianne Gossije: /* Not Hennequin */

Dit perceel in de [[Gouverneurspolder]] was in 1832 weiland in bezit van Andries Blankert te Sluis en het ging samen met [[A 156]].

[[Afbeelding:A157x.jpg]]

==Vermeldingen==
* 1728: Erfgenamen Pieter Hernij, 11 gem 81 (op statenbodem) (A 156 en 157)
* 1832: Andries Blankert te Sluis, weiland, 1 ha 8 are

===Not Hennequin===
23.4.1811: Marie Janna Ulrich en haar man Jacobus Tjong te Sluis hebben van hun vader Bernard Ulrich en die weer van zijn vader Jacobus Ulrich met echtgen Janneke vd Leije land geërfd in St Anne dat zij kochten van de erven van Zacharias Leurgans voor de magistraat van St Anne dd 22.3.1775.
 Zij verkopen aan André Blankaart te Sluis de helft van 5 ha 90 ca weiland, waarvan de andere helft behoort aan Philippe Jaques Hennequin, doctores medicinae te Sluis, in de Gouverneurspolder oost dhr Legillon Goumarin, west de dijk van Greveninge, noord de weg genaamd Krinkeldijk, zuid Jean Jaques Hennequin en Legillon.

===Not Schout===
8.10.1861: Anna le Grand laat inventaris opmaken na de dood van haar man Boudewijn de Die, waaronder:
 Twee bunders, 47 roeden 5 ellen weiland in de Gouverneurspolder, A 156 en 157, waarvan de wederhelt toebehoort aan Michiel Abraham Blankert, medicinae doctor te Sluis..
Waarvan de overleden Boudewijn de Die de eigendom heeft verkregen bij koop van Philip Francois Hennequin dd 14.11.1856.

[[Categorie:Perceel|A 157]]

A 156

2014-01-29T13:34:58Z

Marianne Gossije:

Dit perceel in de [[Gouverneurspolder]] was in 1832 weiland in bezit van Andries Blankert en Philip Hennequin te Sluis en het ging samen met [[A 157]].

[[Afbeelding:A156x.jpg]]

==Vermeldingen==
* 1728: Erfgenamen Pieter Hernij, 11 gem 81 (op statenbodem) (A 156 en 157)
* 1832: Andries Blankert en Philip Hennequin, weiland, 1 ha 8 are

===Not Hennequin===
23.4.1811: Marie Janna Ulrich en haar man Jacobus Tjong te Sluis hebben van hun vader Bernard Ulrich en die weer van zijn vader Jacobus Ulrich met echtgen Janneke vd Leije land geërfd in St Anne dat zij kochten van de erven van Zacharias Leurgans voor de magistraat van St Anne dd 22.3.1775.
 Zij verkopen aan André Blankaart te Sluis de helft van 5 ha 90 ca weiland, waarvan de andere helft behoort aan Philippe Jaques Hennequin, doctores medicinae te Sluis, in de Gouverneurspolder oost dhr Legillon Goumarin, west de dijk van Greveninge, noord de weg genaamd Krinkeldijk, zuid Jean Jaques Hennequin en Legillon.

===Not Schout===
8.10.1861: Anna le Grand laat inventaris opmaken na de dood van haar man Boudewijn de Die, waaronder:
 Twee bunders, 47 roeden 5 ellen weiland in de Gouverneurspolder, A 156 en 157, waarvan de wederhelt toebehoort aan Michiel Abraham Blankert, medicinae doctor te Sluis..
Waarvan de overleden Boudewijn de Die de eigendom heeft verkregen bij koop van Philip Francois Hennequin dd 14.11.1856.

[[Categorie:Perceel|A 156]]